MAMAS BOY ANG ASAWA KONG SEAMAN KAYA BUMIGAY AKO SA MATANDANG KAPITBAHAY

MAMAS BOY ANG ASAWA KONG SEAMAN KAYA BUMIGAY AKO SA MATANDANG KAPITBAHAY
Dear Miss Kea, alam mo ba ang kasabihan na sa isang bahay ay dapat na may isang hari at isang reyna lamang? Akala ko ay simpleng salita lang iyon, ngunit nagbago ang lahat para sa akin nang lumipat ako sa bahay ng aking bayaw. At dahil sa sitwasyon, napilitan akong tumira sa pamilya ng aking asawa, ang aking mga biyenan, pati na rin ang aking hipag.
Noong una akala ko kaya ko. Akala ko normal lang iyon. Ngunit habang tumatagal, napagtanto ko na hindi lahat ng bahay ay parang tahanan. May mga bahay din na mukhang bilangguan. At sa loob ng bahay na iyon ay naramdaman ko na hindi ako ang reyna. At wala akong karapatang magsalita, lalo na’t ang taong akala ko ay sasamahan at ipagtatanggol ako, ang aking asawa ay isang dakilang Mama’s Boy.
Ito ang kwento ng aking buhay. Miss Kia, ako si A. Maria, 31 taong gulang, may isang anak, at kasalukuyang naninirahan sa pamilyang tahanan ng aking kinakasama na si Jerry. Halos 10 taon na kaming magkasama. 20 taong gulang ako nang mabuntis niya ako. May anak na kami pero hindi pa rin kami kasal. Noong una wala akong problema doon.
Naniniwala ako na darating ang tamang panahon. Ngunit sa paglipas ng mga taon, unti-unti kong napansin na parang walang nagbabago sa ating buhay. Si Jerry ay isang seaman. Kadalasang nasa barko siya habang ako ay naiwan sa Pilipinas kasama ang aming anak. Ang malungkot, hindi kami tumitira sa sarili naming bahay.
Tumira kami sa bahay ng kanyang mga magulang kasama ang kanyang mga kapatid na babae at ang kanilang mga pamilya. Oo, Miss Key. Malaki ang bahay nila, pero parang napakaliit sa akin dahil napakarami namin. Araw-araw nakikisocialize ako. Araw-araw nag-iingat ako sa aking mga kilos at salita. At araw-araw parang hindi talaga ako parte ng pamilyang iyon. Lalo na sa panig ng aking hipag. Hindi naman niya ako direktang inaaway, pero nararamdaman ko ang lamig ng kanyang pakikitungo.
Kapag ang isa sa aking mga hipag ang nagkakamali, madalas ay hinahayaan ko na lamang. Ngunit kapag ako ang nagkamali, kahit sa maliit na bagay, agad niya itong pinapansin. Minsan habang naghahanda ako ng pagkain para sa aking anak, narinig ko silang nag-uusap sa kusina. Kaya dapat talaga magpakasal muna bago magbuntis. Sabi ng isa sa aking mga hipag. Oo nga naman. Sagot ng aking biyenan.
Tahimik kong ipinagpatuloy ang aking ginagawa, pero sa kaibuturan ng aking puso ay alam kong ako ang pinatatamaan nila. Hindi na bago sa akin iyon. Sanay na ako. Pero hindi ibig sabihin noon ay hindi na ako nasasaktan. Isa pang dahilan kaya madalas kaming mag-away ay ang pera. Ang allotment na ipinadala ni Jerry ay hindi diretso sa akin.
Ibinibigay niya ito sa kanyang ina. Siya ang humahawak ng pera. Siya ang nagdedesisyon kung magkano ang mapupunta sa amin. Noong una, hinayaan ko na lang. Sabi ko, mga magulang naman ni Jerry iyon. Ngunit habang tumatagal, unti-unti akong nawalan ng boses sa aking sariling pamilya. Kapag kailangan ng aming anak ng gamit sa eskwela, kailangan kong magpaalam. Kapag may biglaang gastusin, kailangan ko pang magpaliwanag.
At kapag kulang ang ibinigay na pera, wala akong magawa kundi ang magtiis. Isang gabi habang kami ni Jerry ay nag-uusap sa video call, hindi ko na napigilan ang aking pagkadismaya. “Pwede bang sa akin na lang dumiretso ang pagpapadala ng allotment?” tanong ko. Agad siyang umiling. Mas alam ni Mama kung paano maghawak ng pera. Pasensya na, pero Jerry, may pamilya ka na.
Ano ka ba? Tumutulong lang si Mama. Nag-iipon siya para makapagpakasal tayo at makapagtayo ng sarili nating bahay. Naku naman, Jerry. Halos 10 taon na kaming magkasama. Pero hanggang ngayon, wala pa ring natutupad sa mga pangako. Pero hindi na ako nakipagtalo pa. Alam ko na kung paano magtatapos ang usapang iyon.
Laging tama ang kanyang ina. Laging mali ang sasabihin ko. Kaya pinili ko na lang na manahimik. Kinabukasan, may isa namang hindi pagkakaintindihan sa bahay. Nagsimula ito sa simpleng usapan tungkol sa kuryente hanggang sa nauwi ito sa barahan ng sagot. “Malaki masyado ang konsumo ninyo, ha?” sabi ng isa sa aking mga hipag. Tinitigan ko siya. Bakit naging kami lang? Gusto ko pang sumagot pero naalaala ko ang aking anak.
Naglalaro siya sa sala at tahimik na nakikinig. Kaya pinigilan ko na lang ang aking sarili. Pumasok na lamang ako sa kwarto. Pagkatapos noon, mas lalo akong nakaramdam ng bigat. Pakiramdam ko wala akong kakampi. Wala akong mapuntahan. Hindi ko masabi kahit kanino ang lahat ng nararamdaman ko. Doon ko naalaala muli ang aming lumang buhay. Ang dati kong bahay. Sana doon na lang ako tumira. Ang bahay na iniwan ko nang magsama kami ni Jerry.
Akala ko magiging maayos ang buhay ko rito, pero hindi pala. Ang bahay ng aking mga magulang ay nasa kabilang bayan. Doon ako lumaki. Doon ko nakuha ang aking mga alaala at doon ko nakasama ang aking mga magulang. Patay na silang pareho. Ilang taon na ang lumipas? At dahil nag-iisa akong anak, walang ibang nag-aalaga sa bahay kundi ako. Hindi na ako nakatira doon pero paminsan-minsan, dumadalaw ako para maglinis.
Para makita kung maayos pa rin para hindi tuluyang masira at para rin kahit papaano ay maramdaman ko na mayroon pa rin akong lugar na matatawag na akin. Kinabukasan, pumunta ako doon. Kasama ko ang aking anak. Pagdating namin doon, agad kong binuksan ang pinto. Huminga ako ng maluwag nang makita na maayos pa rin ang kalagayan ng bahay.
May kaunting damo sa gilid, mga tuyong dahon. Pero maayos pa rin. Habang naglilinis ako, sari-saring alaala ang bumalik sa aking isipan. Iyon ang mga panahong buhay pa sina Mama at Papa. Ang mga simpleng hapunan namin, ang mga tawanan, at ang pakiramdam na may tahanan ako. Sa totoo lang, ngayong magulang na ako, namimiss ko nang hubog ang aking mga magulang.
Totoo nga talaga ang kasabihan, hindi ba? Ngayon na mga magulang na tayo. Para tayong gusto nating bumalik sa pagiging bata. Ngayon mo masusubukan pahalagahan ang lahat ng ginawa ng iyong ina noon. Tinitigan ko ang lumang punong mangga sa gilid ng bakuran. Noong bata pa ako, madalas akong umaakyat diyan. Ngayon ay may anak na ako. At napakabilis talagang lumipas ng panahon. Halos buong araw kaming naglinis ng aking anak.
Bandang hapon, maayos na ang palagid. Habang isinasara ko ang gate, tumingin ako sa kabilang kalsada. May matandang nagwawalis sa tapat ng kanilang bakuran. Si Mang Rolando, ama ng aking matalik na kaibigan na si Rosy. Matagal ko na siyang kilala. Noong mga bata pa kami ni Rosy, madalas kaming pumunta sa kanilang bahay. Si Mang Rolando ay OFW noon.
At ngayon, kahit matanda na siya, maganda pa rin ang kanyang pangangatawan at mukhang malakas pa rin. Tahimik talaga siyang tao pero masipag. Matagal nang nawala ang kanyang asawa. Si Rosy naman ay nasa abroad na kasama ang kanyang banyagang asawa, kaya mag-isa na lang din siya sa buhay. Nang mapansin niya ako, ngumiti siya nang maliwanag. Amary, dumalaw ka. Tumango ako.
Naglinis lang ng bahay. Mabuti naman. Sayang naman kapag napabayaan ang bahay ninyo. Sagot niya. Oo nga po. Saglit lang kaming nag-usap. Pagkatapos ay nagpatuloy siya sa pagwawalis. Samantala, sumakay na kami ng tricycle ng aking anak pauwi. Isang simpleng pagkikita lamang. Walang kakaiba, walang espesyal. Simpleng bati lang ng isang matandang kapitbahay na matagal ko nang kilala.
At habang bumabyahe kami pauwi sa bahay ng aking mga biyenan, ang tanging nasa isip ko ay ang aking mga problema kay Jerry, sa aking mga biyenan, at sa aking buhay na parang walang patutunguhan. Pagbalik ko sa bahay ng aking mga biyenan mula sa aming lumang bahay, agad kong naramdaman ang malamig na hangin ng kanilang pakikitungo sa akin. Bago pa man ako tuluyang makapasok sa kanilang bahay, nakita ko ang aking asawa na nakaupo sa sala.
Nakasimangot ang kanyang noo na parang may hinihintay, at hindi ako nagkamali. Kaya naman pala ganoon na lamang ang kanilang pagsalubong sa akin. Tumigil ako. Bakit? Saan ka na naman galing? Buong araw kang nawala. Pinigilan ko ang aking sarili. Ah, naglinis lang ako ng aming bahay. Bahay ninyo o paglilibang mo. Tiningnan ako ng isa sa aking mga hipag, halatang nakikinig. Mama, naglinis lang po ako.
Kung inuuna mo talaga ang iyong pamilya, dapat nanatili ka na lang dito sa bahay. Umiling ako. Hindi ko alam kung saan nanggagaling ang kanyang galit. Pero pagod na rin ako sa laging pag-isa. Isang araw lang akong nawala. Isang araw ngayon. Baka bukas ay dalawang araw na. Napuno na ako roon. Parang kasalanan ko pa ang pagdalaw ko sa bahay ng aking mga magulang. Tumahimik siya.
Tumayo ang aking biyenan. Aba, sumasagot ka na ngayon. Hindi po ako sumasagot. Sinasabi ko lang po ang totoo. Mula noon, halos hindi na niya ako pinansin, pero ang hindi ko alam, may masama pala siyang ginawa. Inuna niyang isumbong kay Jerry. At iba ang bersyon ng kanyang kwento. Nalaman ko lang ito nang tumawag si Jerry mula sa barko. Galit na galit siya.
Ano ba ang problema mo kay Mama? Nagulat ako. Ano? Anong problema? Sabi ni Mama, ininsulto mo raw siya. Sinasagot-sagot mo raw siya. Natawa ako sa inis. Siyempre. Siyempre, iyon ang kwento niya. Ah Marie, matanda na iyon. At hindi ba ako tao? Narinig ko siyang bumuntong-hininga. Kaunting respeto naman. Napuno na talaga ako roon. Jerry, pinakinggan mo ba muna ang panig ko bago ka magsalita ng ganyan? Tama na. Ikaw ang mali.
Tumahimik siya. Kaya nagpatuloy ako sa pagsasalita. Laging ganoon. Kapag may isyu, kinakampihan mo agad ang iyong ina. Dahil kilala ko si Mama at ikaw, “Hindi mo ba ako kilala?” Hindi na siya nakasagot. At gaya ng dati, nagtapos ang usapan sa isang malamig na wakas. Pagkatapos noon, mas lalo akong nalungkot.
Pakiramdam ko wala akong kakampi, pati ang taong dapat ay nasa tabi ko. Lumipas ang mga buwan. Nagpatuloy ang aking buhay. Nagpatuloy rin ang maliliit na hindi pagkakaunawaan sa bahay. Minsan dahil lamang sa pera. Minsan dahil lamang sa gawaing bahay. Minsan dahil lamang sa hindi nila gusto ang tono ng aking pananalita sa kanila. At habang lumalipas ang panahon, mas lalo akong nakakaramdam ng pagod.
Hanggang sa dumating ang araw na bumaba na si Jerry ng barko. Siyempre masayang-masaya ako. Masayang-masaya ang aking anak. Miss ko siya. Pero pagdating niya sa bahay, parang walang nagbago. Mama, kain na tayo. Mama, may kailangan ka ba? Mama, magpahinga ka muna. Halos lahat ng sasabihin niya ay may kasamang “Mama.” At habang tumatagal, mas lalo kong nakikita na kami ang laging nasa huli sa kanyang mga priyoridad.
Minsan habang kumakain kami, binanggit ng aking asawa ang kanyang nalalapit na kaarawan. At siyempre, ang aking butihing partner ay nakahanda na ang lahat. Abalang-abala ang buong pamilya. Sa araw ng handaan, napakaraming bisita, mga kamag-anak, kaibigan, at kumpari. Abalang-abala ang lahat at abala rin ako sa pagtulong. Pero may isang tao akong hindi inaasahang makita. Si Ruena. Ang ex-girlfriend ni Jerry.
Parang binuhusan ako ng malamig na tubig nang makita ko siya. At ang mas masakit ay kung paano siya sinalubong nang may espesyal na pagbati. Ruena, mabuti at nakapunta ka. Maligayang pagbating ibinigay sa kanya. Niyakap pa niya ito na parang matagal niya itong hinintay. Nakita ko si Jerry na nakangiti. Nagkamustahan sila, nag-usap, at naramdaman ni Ruena na parang espesyal na panauhin siya buong araw.
Tahimik lang ako. Ayokong gumawa ng eksena. Ayokong masira ang kaarawan ng aking biyenan, pero kumukulo ang dugo ko sa loob. Natapos ang handaan at umalis na ang mga bisita isa-isa. At doon na ako hindi nakapagpigil. Pumasok kami sa kwarto. Agad kong isinara ang pinto. Ano ba iyon? Nagulat si Jerry. Huwag mo akong lokohin. Bumuntong-hininga siya. Nagsimula na naman tayo.
Bakit nandito si Ruena? Si Mama ang nag-imbitahan sa kanya. At okay lang sa iyo iyon? Bisita lang iyon. Ano ka ba? Natawa ako. Bisita? Oo. Akala mo ba ganoon lang kadali iyon? Sana ma-imagine mo man lang ang nararamdaman ko. Itinaas niya ang kanyang boses. Ah Marie, huwag ka ngang gumawa ng isyu. Doon na ako sumabog. Ako ang gumagawa ng isyu? Oo, ikaw. Ex mo iyon at matagal nang tapos iyon. Laging iyan ang sagot mo.
Umiling siya. Una sa lahat, kaarawan ni Mama. Pangalawa, wala kang karapatang magalit nang ganyan. Talaga? Ano? Wala akong karapatang magalit? Oo, wala. Tinitigan niya ako nang tahimik at doon ko na nilabas ang lahat ng aking hinanakit. Hoy Jerry, gusto ko lang ipaalala sa iyo na kailanman ay hindi ko naramdaman na pinagtanggol mo ako sa iyong ina. Huwag mong idamay si Mama. Huwag kang mangialam.
Aba, siya ang dahilan ng lahat ng ito. Amary, hindi ba totoo? Nanggigigil siya. Ang unfair mo sa akin. Unfair? Tumutulo na ang luha ko. Halos 10 taon na tayong magkasama. Tumahimik lang si Jerry. Halos 10 taon ko nang tinitiis ang kapangyarihan ng iyong ina. Halos 10 taon akong naghintay sa iyo. At alam mo ba, hanggang ngayon ay parang hindi mo pa rin ako pinipili? Pinipili ba kita? Hindi.
Mabilis ang aking sagot kahit kailan hindi mo ako pinili. Itigil mo na iyan. Hindi ko titigilan. Mas lumakas ang boses ko. Kapag may problema, kinakampihan mo agad ang iyong ina. Kapag may away, kinakampihan mo agad siya. Kapag may isumbong siya, kinakampihan mo agad. Laging Mama, Mama, Mama. Hindi ka ba magwawagi sa iyong ina?
Ano? Magtitiis na lang ako. Maghihintay na lang ako. Sa loob ng 10 taon sinasabi mo sa akin na ang iyong ina ang naghahawak ng iyong pera para makaipon tayo para sa ating bahay para makapagpakasal tayo. Pero hanggang ngayon, hanggang ngayon nandito pa rin ako. Nakatira pa rin ako sa puder nila.
Sobra na ang pinagsasabi mo. Tama na. Sobra na iyon. Mapait akong natawa. At alam mo ba kung ano ang sobra? Ang pakiramdam na mag-isa ka palagi, ang pakiramdam na hindi ka pinapahalagahan. Tahimik ang buong silid. Parang tumigil din ang hangin. Makalipas ang ilang sandali, bumukas ang pinto at lumitaw ang kanyang ina. Anong ginagawa mo na naman, Maria? Nagseselos ka kay Rowena.
Magkaiba kayo. Nakapagtapos siya. May magandang trabaho. Ikaw, wala ka rito. Dahil iyan sa kalandian mo. Binuntong-hininga mo ang anak ko noon. Tapos pinag-aral kita. Ikaw. Sinabi ko kay Jerry. Niloko niya ako. Iyan ang sabihin mo sa iyong butihing ina. Huwag mong idamay si Amarie. Mas lumakas ang boses ko.
Malungkot siya dahil matagal ko nang tinitiis ang ugali mo. Oh Mary! Sumigaw ang puso ko. Ikaw, isa kang Mama’s Boy hanggang sa buto. Iyon ba ang gusto mo? Mas pabor ka ba kay Rowena? Sige, sige. Ang anak mo ay isang inutil. At ikaw, Jerry? Pasalamat ka hindi na natin ituloy ang kasal. Tumahimik siya. Hindi na siya nakasagot. At sa kauna-unahang pagkakataon sa buong relasyon namin, nakita ko na hindi niya alam kung paano ako sasagutin.
Pero wala na akong pakialam. Matapos ang ilang taong pananahimik, sa wakas ay nilabas ko na ang lahat ng aking sama ng loob, ang lahat ng aking inimbak, at hindi ko alam na ang gabing iyon ang magiging simula ng mas malalim na lamat sa aming relasyon. Hindi ako nakatulog nang maayos pagkatapos ng malaking away namin ni Jerry. Nakaupo ako sa gilid ng kama buong magdamag habang mahimbing na natutulog ang aking anak.
Patuloy kong iniisip ang mga nangyari. Nagtiis ako ng 10 taon. Umasa ako ng 10 taon na balang araw pipiliin niya ako. Pero sa bawat problema, sa bawat hindi pagkakaintindihan, iisang bagay lang ang napatunayan. Mas mahalaga pa rin ang opinyon ng kanyang ina kaysa sa akin. Nang sumikat ang araw, nakapagpasya na ako. Hindi na ako makikipagtalo pa. Hindi na ako magmamakaawa pa.
Kinabukasan, tahimik kong inayos ang aking mga bagahe. Inayos ko ang mga damit ko at ng aking anak. Walang sinuman sa bahay ang sumubok na pigilan ako. Tinitigan lang nila ako. Parang matagal na nilang hinihintay ang araw na iyon. Nang tapos na akong mag-impake, lumapit si Jerry. Saan ka pupunta? Tinitigan ko siya. Sa aming bahay. Nagdadrama ka na naman.
Mapait akong ngumiti. Hindi ako nagdadrama, Jerry. Huwag kang mag-alala. Pero pagod na ako. Hayaan mo siyang umalis, Jerry. Tingnan natin kung kaya niya. Wala ka namang perang ibibigay. Sabi ng aking hipag. Tinitigan ko siya. Kaya ko. Huwag kayong mag-alala. Ano ba ang kakarampot na perang ibinibigay mo sa amin ng anak ko? Hindi ba? Nagulat siya sa aking sinabi.
Nasaan ang iyong 1,000? Ilagay mo sa bulsa mo. Sabi ko at umalis na ako. Makalipas ang ilang minuto, sumakay na kami ng aking anak sa bus pabalik sa aming lumang bayan. Habang papalayo kami, naramdaman ko ang unti-unting pagluluwag ng aking dibdib. Masakit. Oo, pero may kakaibang gaan. Pakiramdam ko ay matagal akong nakulong at nakahinga rin ako ng sariwang hangin sa wakas.
Pagdating ko sa bahay ng aking mga magulang, agad kong binuksan ang gate. Napakatahimik ng palagid. Matagal ko nang dinadalaw ang bahay na iyon pero iba na ang pakiramdam ngayon. Hindi na ito pansamantalang pagbisita dahil doon na kami titira. Habang naglilinis ako sa sala, napansin ko na marami pa ring kailangang ayusin. Mga lumang cabinet, mga lagayan sa kusina na kailangan kong punuin, mga gamit na hindi ko kayang buhatin nang mag-isa.
Bumuntong-hininga ako. Tutulong ako, Mama. Ngumiti ako. Kahit papaano ay may kasama na akong tutulong sa akin. Kinabukasan habang sinusubukan kong buhatin ang isang lumang aparador, narinig ko ang boses mula sa labas. Mabigat iyan ha. Lumingon ako at nakita ko si Mang Rolando. Nakatayo sa gate, may dalang mga kasangkapan. Nakakahiya naman po. Hindi nakakahiya ang humingi ng tulong.
Ngumiti siya. Sabi niya, “Tutulungan kita.” Noong una tumanggi ako pero sa huli ay pumayag na rin ako. Salamat, Mang Rolando. At doon nagsimula ang lahat, Miss K. Hindi sa malalim na usapan, hindi sa mga espesyal na sandali kundi sa isang simpleng pagtulong. Tinulungan niya akong magbuhat ng ilang gamit. Inayos niya ang mga lumang sira.
Tiningnan niya ang sirang bubong. Minsan may dala pa siyang lagari. Minsan nag-uusap lang kami at binibigyan niya ako ng mga simpleng payo. Habang lumalipas ang panahon, mas nakilala ko pa ang tunay na Mang Rolando. Napakatahimik niyang tao pero may pagka-funny kapag kausap mo. Hindi siya yung tipong madaldal. At higit sa lahat, hindi siya mapanghusga. Hindi tulad ng mga taong nakapaligid sa akin noong mga nakaraang taon.
Lumipas ang mga araw hanggang sa naging mga linggo at si Jerry ay walang kaalam-alam na umalis na pala kami. Hindi niya sinubukang sundan kami ng aking anak. Pero tumatawag siya paminsan-minsan para kumustahin ang aming anak. Pero iyon lang. Sa totoo lang, nasaktan talaga ako. Pero habang tumatagal, unti-unti kong tanggapin ito. Kung ayaw niya kaming sunduin, kung ayaw niya kaming sundan, hindi ko na siya pipilitin.
Ayokong habulin ang isang tao na hindi marunong lumingon sa pinanggalingan. Sa ngayon, masasanay na muna kami sa aming buhay ngayon. At kahit papaano ay nakakapag-ipon na ako sa pagtitinda ng kakanin. At ang unang taong pinakakomportable rito ay ang aking anak. Araw-araw nasa labas siya. Nagbibisekta, naglalaro, tumatakbo sa bakuran at napansin ko na madalas siyang nasa bahay ni Mang Rolando.
Noong una, medyo nag-aalala pa ako. Pero nang sunduin ko siya roon isang araw, napangiti na lamang ako. Nakita ko sila sa terasa. Si Mang Rolando ay may hawak na chessboard. Habang ang aking anak ay seryosong nag-iisip ng susunod na galaw. Nang makita niya ako, tumakbo siya sa akin nang may tuwa. Mama, nanalo ako.
Natuwa nang hubog si Mang Rolando. Aba, minsan lang nanalo. Panalo pa rin iyon. Tama. Nagtawanan kaming lahat. Pag-uwi namin ng gabing iyon, napansin ko na matagal nang hindi naging ganoon kasaya ang aking anak. At doon ko napagtanto na malaking tulong si Mang Rolando sa amin. Hindi dahil sa pera, hindi dahil sa materyal na bagay, kundi dahil sa kanyang presensya, sa kanyang kabaitan, mga bagay na hindi nabibili ng pera.
Isang hapon, lumapit si Mang Rolando sa bakod. Kumusta ka na? Sabi ko. Ilang buwan na kaming umalis sa bahay ni Jerry. Maayos naman. Sigurado ka ba? Natawa ako. Oo naman. Ngumiti siya. Matanda na ako. Marami na akong nakasalamuha kaya alam ko kung kailan may problema ang isang tao o wala. Tumango ako at nang hindi ko namalayan, nagsimula na akong magkwento tungkol kay Jerry.
Ikwinento ko sa kanya ang aming mga nakaraang away. Tungkol sa mga hinanakit na matagal kong inimbak. Hindi siya nagsalita habang nagsasalita ako. Nakinig lang siya sa akin at sa hindi malamang dahilan, gumaan ang pakiramdam ko. Pagkatapos kong magsalita, tumango lang siya. Pinagdadaanan mo ang napakabigat. Pero matatag ka. Tinitigan ko siya at ngumiti. Iba iyon sa naririnig ko noon.
Dahil ang naririnig ko noon ay puro batikos, puro pagkakamali. Pero sa araw na iyon, may nakakita sa akin nang iba at hindi ko maipaliwanag kung bakit tumatak iyon sa isip ko. Gabing iyon. Miss Key habang nakahiga ako sa kama. Ang tanging nasa isip ko ay si Mang Rolando. Hindi ko alam kung ano ang magiging papel niya sa aking buhay.
Ang alam ko lang ay sa panahong pakiramdam ko ay iniwan na ako ng lahat. May isang taong tahimik na nariyan. Handang tumulong, handang makinig. At unti-unti, nang hindi namin namamalayan. Isang pagkakaibigan ang nagsisimulang mabuo sa aming dalawa. Ilang buwan na, Miss Keula, mula nang umalis kami ng aking anak sa bahay ng aking mga biyenan. Simpleng buhay.
Oo, hindi kami nakatira sa malaking bahay. Pero sa totoo lang, mas payapa ito kaysa noon. Wala na akong kaba araw-araw tungkol sa sasabihin ng iba. Hindi ko na tinitingnan ang aking biyenan na parang laging may kasalanan ako. Hindi ko na kinukulong ang aking sarili sa aming kwarto. At si Jerry ay wala pa rin. Nabalitaan ko na hindi pa rin siya sumasakay ng barko, pero hindi naman siya dumadalaw.
Parang tuluyan na siyang nawala sa buhay namin ng aking anak. Hanggang isang umaga, may narinig akong balita. Si Jerry ay naaksidente sa motorsiklo maaga sa umaga. At ang twist, kasama niyang sumakay si Rowena. Natigilan ako. Habang naghuhugas ng plato nang lumabas ang balita, natawa ang aking pinsan sa akin, alam ko kung bakit.
Hindi ang pagod na tawa, kundi ang tawang pagod na pagod na. Sa isip ko, parang hindi na ako nagulat. Alam na nila ang tungkol kay Rowena. Isang nakakatawang pamilya talaga. Pero ewan ko, wala na akong pakialam. Parang naubos na ang lahat ng emosyon ko para sa kanya. Hindi na ako pumunta sa ospital para sa kanya. Hindi na ako humingi ng iba pang detalye. Hinayaan ko na lang. Sabi ko sa sarili ko, kung ano man ang nangyari sa kanya, buhay na niya iyon. Hindi ko na responsibilidad iyon.
Lumipas ang tatlong araw. Isang araw may dumating na chat sa aking cellphone. Nagulat ako dahil galing iyon sa aking hipag. Ah Marie, umuwi ka muna dito. Walang nag-aalaga kay Jerry. Tinitigan ko ang mensahe. Napakabilis talaga. Ngayon hinahanap na nila ako. Ngayon naaalala na nila ako. Mabagal akong nag-type ng sagot. Alam ko si Rena ang kasama niya sa aksidente. Siya ang mag-alaga sa kanya. Huwag nating idamay ako sa inyong gulo. Hiwalay na kami ni Jerry. Mahal mo ba ako? Siya ang responsibilidad mo.
Ngayon na wala na kayong nakukuhang allotment, hinahanap niyo na ako. Pagkatapos ay pinindot ko ang send. Makalipas ang ilang sandali, nag-reply siya at sinagot ako ng ilang masasakit na salita. Galit na galit ako pero blinock ko na siya. Sa wakas, parang naiangat ko ang bigat na matagal kong dinala. Lumipas ang mga linggo, at nalaman ko naman na hindi na makasasakay si Jerry sa barko.
Balita ko ay naputulan siya ng isang binti dahil sa aksidente. Doon na ako nagulat. Akala ko simpleng aksidente lang sa motor. Pero mukhang hindi pala. Wala na akong magagawa. Hanggang sa nakatanggap ako ng isa pang chat. Mula sa isa ko pang hipag. Pinipilit nila ako. Sabi nila dapat daw bumalik na ako doon dahil kailangan ni Jerry ng mag-aalaga sa kanya.
Pero ayoko na. Anong akala nila sa akin? Ngayon na wala na silang makuha, hahanapin na nila ako. Ipag-aalaga na naman ako. Sa paglipas ng mga buwan, nasanay na ako sa bagong buhay ko. Ako at ang aking anak at ang katahimikan ng aming bahay. Pero habang lumalipas ang panahon, may isa pang bagay na unti-unting naging parte ng aking mga araw.
Si Mang Rolando, hindi na lamang siya simpleng kapitbahay. Siya ang tumutulong sa mga mabibigat na gawain. Siya ang madalas kausapin ng aking anak. Siya ang laging nariyan kapag may kailangan kami. Isang hapon mula sa bakod, tinawag niya ako. Ah, Marie. Sumagot ako. Tumahimik siya sandali. Parang kinakabahan. Pwede ba tayong mag-usap? Kumunot ang noo ko.
Ano po iyon? Hindi madaling sabihin ito. Huminga siya nang malalim. Matanda na ako para mahiya pa. Ewan ko ba kung bakit ko naramdaman ito. Ngumiti ako nang bahagya. Ano po ba iyon? Ngumiti na rin siya. Naramdaman ko lang ito. Gusto ko lang ipaalam sa iyo na gusto kitang makilala nang lubusan. Natigilan ako. Hindi ako nakasagot agad. Nagpatuloy siya sa pagsasalita.
Pwede ba kitang ligawan? Narinig ko ang huni ng mga ibon sa malayo. Tinitigan ko siya nang may gulat. Ha? Tumango siya na parang kinakabahan. O, hindi ako nagmamadali. Alam ko ang sitwasyon mo. Alam ko na galing ka sa isang relasyon, may pinagdadaanan ka pa. Pero gusto ko lang maging tapat sa aking nararamdaman. Gusto ko lang malaman mo.
Nanahimik ulit ako. Kaya idinagdag niya sa mas mababang boses. Hindi ko hinihingi ang sagot mo ngayon na. Pwede kang mag-isip. Huminga ako nang malalim. O, matanda ka na ha. Ngumiti siya nang bahagya at kinamot ang ulo. Oo nga eh. At hindi ka na rin naman bata. Natigilan ako at pagkatapos ay natawa nang mahina. Ngumiti siya. Pasensya na. Kung may nasabi man akong hindi maganda, pasensya na talaga.
Nanahimik ako sandali at tiningnan ang aking anak na naglalaro sa bakuran. At sa kauna-unahang pagkakataon, hindi ako nakaramdam ng takot sa ideya na may ibang tao na pwedeng pumasok sa buhay naming mag-ina. Tiningnan ko si Mang Rolando. Wala pa akong masabi. Tumango lang siya. Ayos lang. Maghihintay ako sa sagot mo. Huwag mong pilitin ang sarili mo. At umalis siya nang payapa.
Nang gabing iyon, nakahiga ako. Tahimik ang buong bahay. Sa labas, humihugong ang hangin. At sa isip ko, paulit-ulit na bumabalik ang sinabi ni Mang Rolando. Pwede ba kitang ligawan? Ewan ko ba pero hindi ako natakot. Tinitigan ko ang kisame nang matagal. Naalaala ko bigla si Jerry. Ang mga taon ng pagtitiis sa kanya. Ang mga gabing tahimik akong umiiyak. Ang pakiramdam na hindi ako pinipili. Tapos na ako doon. Alam ko na iyon.
Si Mang Rolando. Walang siyang ipinangakong maganda. Kahit simpleng pagtulong lang sa pag-ayos ng bahay, doon nagsimula ang pakiramdam na hindi na ako nag-iisa. Bumuntong-hininga ako. “Anak!” tawag ko nang mahina. “Bakit po, Mama?” tanong niya na parang antok na. “Kung sakaling may dumating na bago sa ating buhay, okay lang ba sa iyo?”
Tumahimik siya sandali bago sumagot. “Kung masaya ka, Mama, okay lang sa akin.” Ngumiti ako. Kahit bata pa siya, pakiramdam ko naiintindihan niya ako. Naiintindihan niya ang bigat ng lahat ng pinagdaanan namin. Tumayo ako at lumabas ng kwarto patungo sa bakuran. At mula sa kabilang bahay, nakita ko si Mang Rolando na nakaupo lang sa kanyang silya na parang naramdaman niyang lumabas ako.
Kaya lumingon siya sa akin. Ngumiti siya pero hindi nagsalita. At sa mga sandaling iyon, parang unti-unting nawala ang ingay ng nakaraan. Kung ikaw ang nasa katulad kong sitwasyon pagkatapos ng lahat ng sakit, bibigyan mo pa ba ng pagkakataon ang isang bagong simula o matatakot ka nang magtiwala muli? Sa katunayan, ilang buwan na ang lumipas mula nang ipahayag ni Mang Rolando ang kanyang nararamdaman para sa akin.
At habang isinusulat ko ito, hindi ko pa alam kung ano ang isasagot ko sa kanya. Araw-araw pa rin siyang pumupunta rito. Araw-araw nagdadala ng prutas at kung ano-ano pa. Pero iniisip ko pa rin kung dapat ko na bang ibigay sa kanya ang pagkakataon na maging parte ng aking buhay bilang ina. Hanggang dito na lamang ang kwento ng aking buhay, Miss K. Maraming salamat at pagpalain kayo ng Diyos. M.