PUMAYAG ako sa gusto ni byenan

PUMAYAG ako sa gusto ni byenan
Hindi ko alam kung anong tatawag sa kwentong ito. Hindi ko rin alam kung ang kumpesyon ba ang tamang salita o kung dapat ko bang tawaging pag-ikot ng aking buhay. Pero baka mas tama kung tatawagin ko na lang itong katotohanan. Ang katotohanan na bumabalik sa akin tuwing gabi kahit nakapikit na ang aking mga mata. Magandang araw sa inyong lahat. Itabi ninyo ang pangalan ko bilang Rosana.
Ako ay 28 taong gulang at limang buwang buntis nang umalis ang asawa kong si Ian patungong Taiwan para magtrabaho. Hindi para lumayo nang masama, kundi para umalis dahil kailangan naming itayo ang bahay ng aming mga pangarap. Mahal ko siya. Labis ang pagmamahalan namin noon, tila walang makasisira nito. Hindi ko alam na may dumarating na bagyo. At ang bagyong iyon, ako mismo ang lumikha.
Isang araw bago siya umalis, gabi na kaming natulog dahil pinaplano namin ang pangalan ng aming magiging anak. Tumawa pa ako noon dahil gusto niya ay pang-artista ang pangalan. Ako ay mas simple, pero nagkasundo rin kami. Ang anak naming lalaki, pangalanan naming Michael. At Mikaela naman kung babae. Tunog pag-asa ito sa amin.
Kinabukasan nang nasa terminal kami, nakita ko ang kalungkutan sa kanyang mga mata. Ayaw niyang ipakita, ngunit ramdam ko ang bigat ng distansya. “Mag-ingat ka ha?” sabi ko. Hinawakan niya ang aking tiyan at tumango. “Iiwan ko kayong dalawa dito. Mag-ingat ka. Huwag mo akong bibiguin ha?” At doon ako nasaktan. Hindi dahil masama ang sinabi niya, kundi parang may tensyon sa kanyang boses.
Parang may kutob siya. O baka ako lang ang nag-iisip nito. Nang umalis siya, bumalik ako sa bahay ng kanyang mga magulang, ang kanyang inang si Gloria at amang si Delphine. Gusto niya munang doon ako tumira para may mag-alaga sa akin habang lumalaki ang aking tiyan. Sa totoo lang, nahihiya ako sa ideya. Mahirap makisama, lalo na’t hindi ko sila ganoon kakilala.
Magalang ako. Oo. Ngunit tahimik ang aking ugali, hindi sanay magsalita. Ngunit wala akong pagpipilian dahil malayo ang aking mga magulang. Kaya pinili ko ang desisyon ni Ian na tumira sa kanyang mga magulang habang nag-iipon kami. Nang pumasok ako sa kanilang bahay, simple ito, medyo luma ngunit maaliwalas, hindi mayaman, hindi rin mahirap ngunit halatang ginawa nang may pagsusumikap.
Nakita ko si Inay Gloria sa kauna-unahang pagkakataon. Ang titig ay nakatutok. Siya ay 55 taong gulang. Hindi ko alam kung takot o ganoon lang talaga ang kanyang mukha. Ngunit si Itay Delphine, nang lumabas siya sa kusina, ay tila ibang tao kumpara sa kanyang asawa. Mabait, nakangiti, talagang parang ama. Kahit sa edad na 59, hindi ito halata dahil elegante pa rin siya.
Magkahawig sila ni Ian. Nakikita ko ang aking asawa sa kanya habang tumatanda ito. “Rosa, anak, halika maupo muna kayo. Kumain ka na ba?” tanong niya agad. Doon nagsimula ang pagiging kasama ko sa bahay na iyon. Isang alitan na kalaunan ay naging ugat ng aking kabaliwan. Una, simple ang kanilang pagtrato. Kahit si Inay Gloria ay mukhang masungit, hindi niya kailanman ipinakita sa akin ang masamang hangarin.
Baka ganoon lang talaga siya. Ngunit habang tumatagal ang panahon, habang mas nagtagal ako doon, napansin ko na mas madalas kong kasama si Itay Delphine kaysa kay Inay Gloria. Palagi siya riyan kapag nahihilo ako, kapag sumasakit ang tiyan ko, kapag hindi ako tumitigil sa pag-iyak dahil sa pagod o sa pag-miss kay Ian. “Huwag kang mag-alala, anak,” sabi niya minsan habang inaabot ang mainit na tubig na may luya.
“Normal lang iyan. Nasa Taiwan ang asawa mo pero hindi ibig sabihin niyan ay wala siyang pakialam. Huwag kang mag-alala. Ako ang bahala rito habang wala siya.” Akala ko wala lang iyon noon. Akala ko nagmamalasakit lang siya bilang ama ng aking asawa. Ngunit hindi ko akalain na habang lumilipas ang mga araw, magkakaroon ito ng ibang kahulugan. Minsan, tinutulungan pa niya akong maglakad sa madaling araw kapag hindi ako makatulog.
Hindi ko naman hinihingi pero sumusulpot siya at lahat ng iyon. Akala ko biyaya lamang, ngunit hindi ko alam na iyon pala ang magiging pinto patungo sa impiyerno para sa akin. Ilang linggo na akong nakatira sa kanila nang biglang napansin ko na ang kunot sa noo ni Inay Gloria ay tila nabawasan. Hindi na siya gaanong nagsasalita pero hindi rin siya nakikipag-flirt.
Iyon ba ay tahimik na pagtrato lamang o sadyang pagod na sa buhay? Hindi ako sigurado. Ngunit si Itay Delphine, mas lumalapit na siya. Mas madalas siya sa paligid ko. Minsan nagtataka ako kung bakit parang alam na alam niya kung kailan ako nahihirapan. Halimbawa, minsan sumakit ang likod ko dahil sa bigat ng aking tiyan. At dahil hindi ako komportableng natutulog, pumasok siya sa kwarto ko nang hindi kumakatok.
Nagulat ako. “Nahihirapan ka ba?” tanong niya habang inaayos ang aking kumot. “Ah, oo,” sagot ko. “Mamaya imamasahe ko ang likod mo para gumaan. Matalino ako. Ganyan din si Gloria nung nagdadalang-tao siya kay Ian.” Tiningnan ko siya. Sa edad niya, halos 60 na siya. Malakas pa rin siya.
Ang kanyang postura ay maganda pa rin kahit halata sa kanyang mukha ang pagod ng mga taon. At ganoon din ang araw na iyon. Pinagmasahe niya ang likod ko ngunit habang ginagawa niya iyon, nakaramdam ako ng kakaiba na hindi dapat naroon para sa isang buntis. Mula noon, sa bawat lumipas na araw, sinubukan kong kalimutan ang kakaibang pakiramdam na mayroon ako dahil baka nalilito lang ako.
Kaya gusto ko lang ang atensyon ng aking asawa. Kaya pansamantala, nakita ni Itay Delphine ang atensyong gusto ko habang wala ang aking asawa o baka nadala lang ako sa emosyon ng pagbubuntis. Sabi nila, minsan ay mahirap unawain ang emosyon ng isang buntis. Malamang kaya ganoon ang naging pakiramdam ko.
Akala ko nag-aalala lamang siya sa akin dahil buntis ako at dinadala ang kanilang magiging apo. Ngunit unti-unti, napansin ko na iba na ang kanyang pagtrato sa akin. Lalo na kapag wala si Inay Gloria. Madalas siyang nag-aalaga sa akin. Si Ian, simula nang nasa Taiwan siya, hindi nakakalimot tawagan ako. Kaso nga lang, madalas sandali lang kaming nag-uusap.
Madalas nagkakamustahan lang kami tapos nagpaalam na dahil pagod siya at kailangang magpahinga. Kaya pakiramdam ko habang lumilipas ang mga araw, lumalayo ang nararamdaman ko para sa kanya. Hanggang isang araw, pumunta si Inay Gloria sa burol ng kanyang kapatid sa kanilang probinsya. Hindi ako sumama dahil medyoelan ang aking pagbubuntis. Sabi ni Itay Delphine ay hindi rin siya sasama dahil sabi niya walang mag-alaga sa akin at naisip niya kung ano ang mangyayari sa akin kung walang kasama sa bahay.
Kaya umuwi si Inay Gloria sa kanilang probinsya. Habang kaming dalawa lang ni Itay Delphine sa bahay, siya ang nag-alaga sa akin. Palagi niyang binibili ang pagkaing hinahanap ko. Isang hapon, sumakit na naman ang likod ko habang nasa bakuran ako. At si Itay Delphine ay nagmamadaling lumapit sa akin. “Anak, ayos ka lang ba?” “Oo, tay. Sumasakit lang ulit ang likod ko.”
“Halika, pumasok ka sa loob. Magpahinga ka sa loob.” Tinutulungan niya akong pumasok sa bahay. Pagpasok namin, akala ko dadalhin niya lang ako sa sala pero dinala niya ako sa kwarto ko. “Higa ka muna, Iha, para makapagpahinga ka.” “Salamat.” Akala ko aalis na siya pero nagulat ako nang bigla niyang itinaas ang mga binti ko at sinimulang imasahe ito.
“Ah, huwag na po, Tay. Ayos lang ako.” “Mag-relax ka lang, Iha, para mawala ang sakit ng likod mo.” May sandali ng katahimikan at hindi ko na natiis. Nagsalita ako. “Bakit po ba kayo labis na nag-alaga sa akin? Hindi ba magseselos si Inay Gloria doon?” “Hindi niya makikita. Bakit naman siya magseselos? Isa pa, ayaw mo bang alagaan kita? Habang wala si Ian, ako muna ang bahala rito.”
Pumayag ako. Natulala ako. “Pero si Ian ang asawa ko.” “Alam ko, pero alam ko rin na nami-miss mo siya. Ang alam mo lang ay…” sabi niya habang nakatitig sa aking mga mata. “Huwag kang matakot. Ako ang bahala sa iyo.” Hindi ko alam. Parang may kakaibang kuryente na dumaloy sa aking katawan. Alam kong mali iyon pero hindi ko mapigilan.
Mali iyon. Kung mali, bakit hindi mo ako pinigilan? Sasabihin ko sana na bigla niya akong hinalikan. At doon nagsimula ang maling nangyari. Doon tuluyang sumabramang mali ang aking mundo. Hindi ko sinasadya, hindi ko planong gawin. Ngunit nang gabing iyon, lumampas kami sa dapat naming kalagyan. Nang gabing iyon, nilamon ako ng aking kahinaan at ng kanyang pag-aalaga na simula pa lang ay mali na.
At doon nagsimula ang kasalanan na hinding-hindi ko na maibabalik. Kahit buntis ako, pumayag akong magpadaig sa aking damdaman. Akala ko pagkatapos ng gabing iyon, makakaramdam kami ng konsensya, lalayo, matatakot sa isa’t isa. Ngunit hindi. Tila mas naging malapit pa kami nang malaman naming may pagkakataon, palagi ko siyang hinahanap na parang may sarili kaming mundo tuwing walang si Inay Gloria.
Ang pinakanakakatakot. Ang konsensya ko ay hindi ako pinigilan. Hindi ako agad nagsisi. Hindi ko alam kung dahil ba buntis ako at emosyonal o dahil sabik ako sa kanyang presensya o dahil nag-iisa ako at malungkot. Mali. Oo. Pero hindi ko alam kung bakit napakadali kong nahulog sa maling yakap. Lumipas ang mga linggo at buwan sa lihim naming relasyon ni Delphine.
Malapit na akong manganak ngunit nagpatuloy ang aming lihim. Hanggang sa araw na hindi dapat dumating. Isang hapon, umalis si Inay Gloria ng bahay para bumili ng gamot. Nang umalis siya, hindi ko akalaing babalik siya agad. Hindi rin namin inisip na may masama siyang kutob na may talagang kakaiba sa aming kilos.
Akala namin magtatagal siya sa labas. Nasa kwarto nila kami noon. Isang malaking pagkakamali na ayaw ko nang ulitin. Ngunit noong panahong iyon, hindi namin narinig ang pagbukas ng pinto. Nagulat na lang kami nang biglang may nahulog. Doon tumigil ang aking mundo. Doon niya kami nahuli. “Mga walang hiya kayo, narito pa kayo sa bahay ko.”
Lumapit siya at sinampal ako. “Ikaw na walang hiyang babae. Ang kapal ng mukha mo.” “Inay, inay, patawad.” Pinigilan din siya ni Delphine, “Inay Gloria. Gloria, tama na.” “Ano? Ipagtatanggol mo pa ang babaeng iyan?” Umiiyak ako habang hawak ang aking tiyan. “Nahihiya ka na nga. Buntis ka pa at ginagawa mo ito. Isa pa, wala ka bang hiya sa anak ko? Pinahihirapan ka niya sa Taiwan.”
“Para sa iyo, Inay, patawad. Hindi ko sinasadya.” “Hindi mo sinasadya? Alin? Mamatay ka na. Akala mo ba hindi malalaman ito ni Ian? Sasabihin ko sa kanya ang ginagawa ninyo.” Pinigilan ko siya. “Inay, inay, kawawa naman po. Huwag. Magagalit siya kapag nalaman niya.” Baka.
“Ano sa tingin mo ang magiging reaksyon niya na matutuwa siya?” “Inay, nakakaawa naman po, Inay.” “Bakit Rosa? Naawa ka ba sa akin nung ginagawa ninyo iyon? Hindi mo man lang ako iginalang bilang ina ng iyong asawa. At ngayon humihingi ka ng awa? At ikaw, Delphine, hindi mo man lang inisip ang pamilya natin. Ang kapal ng mukha mo.” Tumalikod siya at umalis.
Ang gabing iyon ay lumipas nang hindi ako natutulog. Iniisip kung ano ang magiging reaksyon ni Ian kung malalaman niya ang totoo. Kinabukasan, narinig ko si Inay Gloria na kausap si Ian sa telepono. Narinig ko siyang sinabi ang lahat. Ang lahat ng kanyang natuklasan. Tahimik lang akong nakinig. Hindi niya alam na nasa likuran niya ako.
Akala ko magagalit sa akin si Ian ngunit mas nagulat ako nang ipagtanggol ako ni Ian sa kanyang ina. “Narinig ko, Ma. Hindi magagawa ni Rosa iyon. Mahal namin ang isa’t isa at hindi siya ang tipo ng babaeng sinasabi mo.” “Anak, mas pinagkakatiwalaan mo pa ang asawa mo kaysa sa sarili mong ina.” “Ma, alam kong ayaw mo sa kanya para sa akin pero huwag naman ganoon. Mahal ko kayong dalawa. Ayaw kong masira ang pamilya natin.”
“Ngunit ang babaeng iyan ang sumira sa pamilya natin.” “Ma, sabihin mo na lang iyan, aalis na lang kami ni Rosa pagdating ko sa Pilipinas.” At ibinaba niya ang tawag. Hindi ko alam ang mararamdaman ko sa narinig ko. Hindi ko alam kung matutuwa ba ako dahil mas pinagkakatiwalaan ako ng aking asawa o malungkot dahil alam kong nasasaktan ko ang kanyang ina nang dahil sa akin.
Tumalikod si Inay Gloria, nakita niya ako. Tumalas ang kanyang tingin. “Ano, masaya ka ba? Bakit? Dahil mas naniniwala ang anak ko sa iyo? Maghintay ka. Malalaman din niya ang totoo.” “Inay, inay, sana mapatawad mo ako.” “Ang ginawa mo ay hinding-hindi mapapatawad. Tandaan mo iyan.”
Makalipas ang dalawang araw, nanganak ako. Si Itay Delphine pa rin ang nag-alaga sa akin mula sa ospital hanggang sa lumabas kami sa ospital ng mga bata. Gusto ko siyang iwasan pero hindi ko magawa dahil noong panahong iyon. Siya lang ang maaasahan ko. Si Inay Gloria. Hindi niya ako pinansin. Inalagaan niya lang ang bata kapag kinakailangan.
Akala ko noong nakita niya ang kanyang apo, kahit paano ay gagaan ang loob niya. Ngunit hindi. Mas lalo lang inimbak ng kanyang asawa ang sama ng loob sa amin. Masaya si Ian nang balitaan ko siyang nanganak na ako. At ayon sa napag-usapan namin. Pinangalanan ko ang aming anak na Mikaela. Walang binago sa mga usapan nila. Ang kanyang ina.
Lingid sa kaalaman nila, nagtatagpo pa rin kami ni Delphine kapag may pagkakataon. Alam kong magagalit ka dahil ipinagpatuloy ko ang aking lihim kay Delphine. Kahit nalaman na ni Inay Gloria, hindi ko maintindihan kung bakit hindi ko malampasan si Delphine. Baka dahil may iba siyang ibinibigay sa akin. Aaminin ko, mahal ko si Ian ngunit magkaiba ang pagmamahal ko kay Delphine.
Akala ni Gloria walang namamagitan sa amin ngunit hindi niya alam na nagtatagpo pa rin kami. Akala ko magpapatuloy ang aming relasyon. Hanggang isang araw, inatake sa puso si Gloria. Mula noon, mas dumalas ang kanilang mga away. May bahagi sa akin na nakakaramdam ng konsensya dahil alam kong isa ako sa mga dahilan. Nang malaman ni Ian ang pagkawala ni Inay Gloria, mabilis siyang humingi ng bakasyon sa trabaho para umuwi sa burol ng kanyang ina.
Alam ko na kahit nagkaalitan sila, masakit pa rin sa kanya ang pagkawala ng kanyang ina. Pagkatapos ng libing, akala ko magiging maayos na ang lahat. Ngunit hindi. Dahil dito, nabunyag ang lahat kay Ian. Nakita ni Ian ang cellphone na iniwan ni Inay Gloria. Baka dahil gusto niyang makita ang huling alaala ng kanyang ina.
Binuksan niya ito. Ngunit sa halip na makita ang mga alaala, nakatuklas siya ng iba. Nakita niya ang iba’t ibang litrato namin ni Delphine nang magkasama. Ang iba ay mga video. Mabilis niya akong tinawag. “Rosa, Rosa, bakit, mahal? Ano ito?” Ipinakita niya sa akin ang mga litrato nang sabay. Nagulat ako. Hindi ako agad nakasagot.
“Ano ang ibig sabihin ng mga litratong ito? Totoo ang lahat ng sinabi ng Inay sa akin. Mahal. Ang kapal ng mukha ninyong dalawa. Mahal, magpapaliwanag ako.” “Hindi mo na kailangang magpaliwanag pa. Napakalinaw sa akin. Mas malinaw pa sa mga litratong ito. Ikaw ang dahilan kung bakit nawala ang Inay.” Pumasok si Delphine. “Anak, huwag mong sisihin si Rosa. Kasalanan ko ito.”
“Bakit mo ginawa ito sa akin? Bakit sa asawa ko?” “Mahal ko si Rosa, anak.” “Tama na. Tama na. Ayaw ko nang marinig ang mga paliwanag ninyo. Dahil kahit anong paliwanag ang ibigay ninyo, hindi na kailanman maibabalik ang buhay ng Inay. Lumabas kayo sa bahay ng Inay ko. Mas masahol ka pa, Rosa. At hindi mo madadala ang anak ko dahil hindi ko papayagang dalhin mo siya sa kahihiyang idinulot mo. At subukan ninyong magsama at ipapasok ko kayo sa kulungan.”
“Hindi ko kayo hahayaang sumaya dahil sinira ninyo ang aming pamilya.” “Pero paano ang anak ko? Kailangan din ako ng aking anak.” “Hindi ka niya kailangan, Rosa, dahil ako ang mag-alaga sa bata. Simula ngayon, kalimutan mong nagkaroon tayo ng anak dahil hinding-hindi mo na siya makikita kailanman.” Wala akong ginawa kundi umalis. Ang araw na iyon ay natapos nang umalis ako sa kanilang bahay habang umiiyak.
Nakatingin sa amin ang mga kapitbahay. Walang ginawa si Delphine. Baka siguro. Ayaw niya lang kaming makulong na dalawa. Kahit gusto naming lumaban sa isa’t isa, wala akong pagpipilian kundi umuwi. Habang nasa biyahe ako, hindi ko mapigilang umiyak. Doon ko naramdaman ang lahat ng pagsisisi. Hindi ko alam kung bakit ako humantong sa ganito.
Kaya sumusulat na ako ngayon at inaamin ang lahat ng aking mga pagkakamali hindi para linisin ang sarili ko dahil alam ko na hindi ko magagawa iyon. Nagkamali ako. Nagtaksil ako sa aking asawa. Sinira ko ang tiwala ng kanyang pamilya. Ako ang dahilan kung bakit nawala ang kanyang ina dahil sa sama ng loob. Ako ang dahilan kung bakit ang dalawang tao na dapat kong mahalin bilang magulang ay nasira.
Ngunit ang pinakamasakit ay ipinagkait pa niya sa akin ang aking anak. Hindi ko alam ang gagawin. Araw-araw akong umiiyak. Araw-araw akong umaasa na patawarin ako ni Ian at payagan niya akong makita ang aking anak kahit sandali lang. Sinubukan ding lumapit sa akin ni Delphine ngunit pinili ko ang lumayo para walang gulo. Hindi ko alam kung may kapatawaran pa ba para sa aking ginawa.
Ngunit umaasa ako na sa isang araw ay patawarin din ako ng aking asawa. Oo, nagkamali ako. Oo, ako ang sumira nito. Ngunit hindi ba dapat may karapatan din ako sa aming anak? Dahil kahit anong mangyari, ako pa rin ang ina ng bata. Kaya sa mga nakikinig nito, ano ang dapat kong gawin? Lumaban ba ako kahit alam kong malabong manalo? O dapat ko na lang tanggapin ang lahat bilang parusa ko? May karapatan ba akong humingi na makita ang aking anak? O mas mabuting huwag nang magpakita sa kanya? Hindi ko alam.
At hindi ko alam kung mayroon bang tamang sagot. Makakabangon pa ba ako? Kaya kayo na ang magsasabi sa akin. Ano ang dapat kong gawin? Tulungan ninyo ako. Hanggang dito na lamang. Gumagalang, Rosana
Disclaimer: This story is fictional and created for entertainment purposes only.
Any names, characters, places, or events are fictitious or used fictitiously.
No real person or organization is intended to be portrayed.