SA ITALY NAGKASALA KASAMA SI BAYAW

SA ITALY NAGKASALA KASAMA SI BAYAW

Magandang araw, Miss Kea. Ako ay isa sa mga tagapakinig ng iyong channel at narito na ako ngayon. Isa pang magbabahagi ng aking mga karanasan sa buhay. May mga kasalanan na hindi mo pinaplano. Bigla na lamang silang dumarating sa iyong buhay tulad ng malamig na hangin ng Milan. Unti-unting gumagapang sa balat hanggang sa pumasok ito sa kaibuturan ng iyong mga buto. Ako ay isang mapagkakatiwalaang maybahay sa Pilipinas at isang mabuting kapatid na handang magsakripisyo.

Ngunit ang hindi nila alam ay naglalaro ako sa dalawang bangka nang walang kahirap-hirap. Hindi ko alam kung kailan magtatapos ang larong ito. Hindi ko alam kung gaano katagal kaya ng lupa na dalhin ang bigat ng aking mga kasinungalingan bago ako nito lunukin nang buo. Ang tanging alam ko sa ngayon ay ang ipinagbabawal ay masarap at wala akong balak na huminto. Ito ang kuwento ng aking buhay.

Hindi ko akalain na ako ay magiging apat na taong gulang. Dito sa Milan, ang takbo ng aking buhay ay magbabago. Ang tanging plano ko nang umalis ako sa Pilipinas ay magtrabaho sa isang restaurant. Mag-ipon at magpadala ng pera sa aking pamilya. Simple lang. Ngunit minsan kapag malayo ka sa iyong sariling bayan, ang kalungkutan ay may paraan upang baguhin ang lahat ng iyong pinaniniwalaan.

Pabalik-balik ako sa iba’t ibang bansa para magtrabaho. Isa lamang akong binata hanggang sa ako ay mag-asawa. At ngayon halos limang taon na akong nandito sa Italy. At hanggang ngayon, hindi pa rin siya umuuwi. Noong nakaraang taon, tumawag ang aking kapatid na si Joey mula sa Pilipinas. “Kuya Arturo,” sabi niya sa telepono habang malakas ang ingay sa background.

Baka matulungan mo si Minda tungkol diyan. Si Minda. Ang asawa ng aking kapatid na si Joey. Siya ay 32 taong gulang. Sa Pilipinas, siya ay isang full-time na ina sa kanilang dalawang anak. Ang taong iyon ay tahimik. Ang matanda ay masipag at may karanasan sa pag-aalaga sa kanyang lola, na nag-alaga rin sa kanya nang ilang taon bago ito pumanaw.

Nang sila ay lubog sa utang, kumuha si Minda ng caregiving NC2 at pangunahing pagsasanay sa wikang Italyano upang magkaroon siya ng mas malaking pagkakataon na magtrabaho sa Italy. Nang malaman ko na handa na ang kanyang mga dokumento, tinulungan ko siyang maghanap ng employer. Pagkaraan ng ilang buwan, dumating siya sa Milan at nagsimulang magtrabaho bilang caregiver para sa isang matandang babaeng Italyano.

Dahil napakataas ng upa sa apartment dito, Miss Ke, nagpasya kaming dalawa na maghati sa isang maliit na two-bedroom unit sa labas ng lungsod. Sa papel, maayos ang lahat. Magtulungan tayong lahat, pamilya, para sa ating mga mahal sa buhay sa Pilipinas. Ngunit iba ang reyalidad kapag nakatira ka sa ilalim ng iisang bubong sa ibang bansa.

At dito nagsisimula ang pagkakasala sa pagitan nating dalawa. Sa mga unang buwan, naging pormal ang lahat para sa amin. Pag-uwi ko mula sa night shift sa restaurant, madalas ay may nakahandang pagkain sa mesa, at pinag-uusapan namin ang buhay sa Pilipinas. Kuya Arturo, maraming salamat sa iyong tulong.

Laging sinasabi ni Minda, “Kung wala ka rito, talagang hindi ko alam kung paano ako mag-a-adjust.” “Naku, ayos lang iyon, Minda. Pamilya tayo. Magtutulungan tayo rito.” Sagot ko habang umiinom ng kape. Ngunit napansin ko agad ang madalas na pag-aaway ng mag-asawa. Minsan kapag tumatawag si Joey, naririnig ko silang sumisigaw. Si Joey ay naging mainitin ang ulo mula nang mawalan siya ng trabaho sa Pilipinas.

Laging humihingi ng pera para sa kanyang mga negosyo na hindi maayos ang takbo. Nakikita ko ang pagod sa mga mata ni Minda. Hindi lamang pagod sa pag-aalaga sa matandang babaeng Italyano sa loob ng ilang oras, kundi pati na rin ang pagod sa puso. Ako rin, Miss Kay, ang buhay ay hindi rin perpekto. Malayo ako sa aking asawa kaya naging suporta kami sa isa’t isa.

Tuwing taglamig, napakalamig sa apartment. Iinom kami ng mainit na sabuhin. Pag-uusapan namin ang aming mga pangarap at minsan ay pagtatawanan ang aming mga pagkakamali sa Italyano kapag namimili sa palengke. Dumating na ang buwan ng Nobyembre. Napakalamig ng gabi at umuulan sa labas. Isang gabi, umuwi akong basa galing sa trabaho dahil nasira ang payong ko habang naglalakad mula sa estasyon ng metro.

Pagpasok ko sa pinto, nanginig ako sa lamig. Agad na lumapit si Minda para tingnan ako. Magdala ng malinis na tuwalya. Diyos ko, Kuya Arturo, bakit ka basang-basa? Sabi niya nang may pag-iingat. Agad niyang kinuha ang tuwalya. At bago ko pa man makuha iyon, siya mismo ang nagpunas ng aking balikat. Sa unang pagkakataon, Miss Ke, nakaramdam ako ng kakaibang bagay na hindi nagmumula sa heater ng bahay.

Tiningnan ko siya. Tiningnan niya rin ako. May ilang segundong katahimikan. Walang nagsalita. Iyon ang unang pagkakataon na nakita ko si Minda hindi bilang asawa ng aking kapatid kundi bilang isang malungkot, magandang babae na naghahanap din ng kalinga. At alam ko, sa sandaling iyon, nakita niya rin ako hindi lamang bilang Arturo kundi bilang isang lalaki na naroon para sa kanya.

“Salamat, Minda,” mahina kong sabi. “Magpalit ka na ng damit, ipagluluto kita,” bulong niya habang umiwas ng tingin pero marahil ay medyo namumula ang kanyang mga pisngi. Ang lahat ay hindi nagbago sa isang iglap. Hindi ito minadali, ngunit unti-unti ang bawat kilos at tingin ay lumalim. Lumipas ang mga buwan. Naging komportable kami sa isa’t isa sa paraang hindi tama para sa dalawang taong may kani-kaniyang pamilya.

Isang Biyernes ng gabi, pareho kaming walang pasok kinabukasan. Nakaupo kami sa sofa sa sala. Balot ng malaking kumot habang nanonood ng pelikula, may kaunting alak sa mesa. Umiiyak si Minda nang gabing iyon dahil bago ako umuwi, nag-away sila ni Joey sa telepono. “Ginagawa ko ang lahat.”

Sabi niya habang humihikbi. At hindi niya ako tinawag na kuya. Pagod na pagod na ako. Siya dapat ang nandito. Pero ano ang alam niya? Kaya ako nagtatrabaho nang matindi. Ako ang nasa tabi niya. Inakbayan ko siya sa balikat. Nandito lang ako, Minda. Nakikita ko ang pagsisikap. Huwag mo nang isipin iyon. Sabi ko sa kanya habang tinatapik ang kanyang balikat. Isinandal niya ang kanyang ulo sa aking dibdib.

Naramdaman ko ang init ng kanyang mukha sa aking damit at ang mga basang bakas ng kanyang mga luha. Sana ikaw na lang. Sabi niya nang pabulong. Ang mga salitang iyon ay napakasimple ngunit napakabigat. Alam mong napakaswerte ng pamilya mo na ikaw ang mayroon sila. Isa kang maaasahang ama at maaasahang asawa. Tumingin siya sa akin. Ang kanyang mga mata ay puno ng kalungkutan, pagnanais, at pananabik. Hindi na ako nag-isip pa.

Ang takot, ang aking kapatid, ang lahat ng iyon ay nawala sa isang kisap-mata. Yumuko ako at hinalikan si Minda. Isang unang halik na puno ng pag-aalinlangan ngunit pagkatapos ay pinilit ng matinding uhaw sa gitna ng lamig ng Milan sa loob ng maliit na apartment na iyon. Tumawid kami sa isang linya na hinding-hindi na namin mababalikan. At iyon ang unang pagkakataon na may nangyari sa amin ni Minda.

Nagising ako kinabukasan sa sikat ng araw na tumatagos sa mga kurtina ng aking silid. Sa tabi ko, natutulog pa rin si Minda. Ang kanyang mukha ay payapa. Malayo sa balisa at pagod o pagod sa pag-akit sa kanya araw-araw. Tumingin ako sa kisame at doon tumama sa akin ang katotohanan. Ano ang ginawa ko? Si Minda, ang asawa ng aking kapatid na si Joey, ang babaeng ipinagkatiwala sa akin na bantayan at tulungan sa ibang bansa.

Tumayo ako nang dahan-dahan upang hindi siya magising. Pumunta ako sa kusina at naghanda ng hapunan. Habang nakatayo ako sa harap ng bintana, naramdaman ko ang bigat ng konsensya sa aking dibdib. Ngunit sa kabila ng takot at konsensya, may bahagi ng aking puso na hindi maikakaila. Masaya ako. Pagkalipas ng ilang sandali, may narinig akong mga yabag sa likod ko.

Lumingon ako at nakita ko si Minda. Nakatingin sa akin. “Arturo,” mahina niyang tawag. Tiningnan ko siya. Naghihintay na makita kung siya ay magsisi o iiyak. “Ano ang gagawin natin?” tanong niya. Lumapit ako sa kanya. Hinawakan ko ang kanyang kamay at isang bagay. Hinawakan ko ang kanyang kamay at sa kabila ng lahat ng nangyari na mali, sinabi ko ang isang bagay na magbubuklod sa amin sa isang mas malalim na lihim.

Hangga’t magkasama tayo rito, Minda, walang makakaalam. Mula sa gabing iyon, ang takbo ng ating buhay ay tuluyang nagbago sa maliit o sa loob ng maliit na apartment sa Via Padova. Sa labas ng bahay, kami pa rin ang nagtutulungan sa Milan. Nang makatagpo kami ng ibang mga Pilipino sa metro o sa simbahan ng Santo Stefano, pormal ko siyang trinato.

Tinawag ko lang siyang Minda at tinawag niya pa rin akong Kuya Arturo kapag naririnig ng ibang tao. Ngunit sa sandaling isara namin ang pinto ng apartment, nagbago ang lahat. Nawala ang Kuya, nawala ang hiya. Ang aming maliit na bahay ay naging kanlungan para sa isang pag-ibig na alam naming dalawa ay ipinagbabawal ngunit hindi namin mapigilan.

Nagising kami nang maaga sa umaga. Habang nagpapakulo ng tubig para sa kape, lalapit si Minda sa likod ko at yayakapin ang aking baywang. Isasandal niya ang kanyang ulo sa aking likod habang ipinipikit pa rin ang kanyang mga mata sa antok. Anong oras ka uuwi mamaya?” tanong niya nang mahina habang nanginginig sa malamig na hangin sa umaga. 6:00 pm. Bibili ako ng pagkain sa palengke. Pagbaba ko ng subway.

Sagot ko habang hawak ang kanyang kamay. “Sige, magluluto ako pag-uwi ko mula sa alaga ko.” Noong panahong iyon, pakiramdam ko ay tunay kaming mag-asawa. Walang nag-isip na may problema sa Pilipinas. At higit sa lahat, walang Joey na nakatayo sa pagitan nating dalawa. Ngunit ang totoo ay may paraan ang musika para gisingin tayo sa ating mga panaginip.

Isang gabi habang kumakain kami ng hapunan, natatawa kami dahil sa kuwento ni Minda tungkol sa kanyang matandang alaga na may allergy sa pasta. Biglang tumunog ang kanyang telepono sa mesa. Ang pangalan ng kanyang asawang si Joey ay lumitaw sa screen. Biglang tumahimik ang buong kusina.

Ang pagtawa ni Minda kanina ay napalitan ng takot at pag-aalinlangan. Tiningnan niya ako. Para bang humihingi siya ng tulong o pahintulot na sagutin ang tawag. Sagutin mo. Sabi ko nang mahina habang binababa ko ang aking wand. Nawalan na ako ng gana.

Ipinahid ni Minda ang screen at inilapit ang telepono sa kanyang tainga. Inilagay din niya ito sa loud speaker tulad ng ginawa niya kapag nakikipag-usap sa kanyang pamilya. Minda m Joy, kagagaling ko lang sa trabaho. Ang pagsisinungaling ni Minda. Tiningnan niya ako habang nagsasalita. Kumusta ka, Ryan? tanong ni Joey.

Magtatanong lang sana ako kung may bayarin ba para sa motorsiklo. Sinundan ng kolektor. Tuwiran at agad na nagsalita si Joey. Well, bukas pa ang suwelho ko, Joey. Ah, ganon ba? Sige. Nandiyan ba si Kuya Arturo? Pakiusap kausapin mo ako. Oh. Huminto ako roon. Tiningnan ako ni Minda na may kaba sa kanyang mga mata. Iniabot niya sa akin ang telepono. Inilagay ko ang aking mga siko sa mesa at kinuha ang telepono.

Oh, Joey, sinubukan kong gawing kalmado at normal ang aking boses. Kapatid, kumusta ka na? Kumakain ka ba nang maayos at kumikilos nang maayos? Tanong ng aking kapatid. Maraming salamat diyan, kapatid. Pakiramdam ko ay napakakumportable ko dahil alam kong kasama mo siya.

Alam kong hindi siya mapapahamak. Alam mo na si Minda. Ang pagpapasya. Para bang may sumaksak na kutsilyo sa aking dibdib. Ang sarili kong kapatid ay nagtiwala sa akin. Akala niya pinoprotektahan ko ang kanyang asawa laban sa masasamang elemento dito sa banyagang bansang ito. Ngunit ang hindi niya alam ay ako ang panganib.

Oo, Joey. Ayos lang kami rito. Huwag kang mag-alala. “Inaalagaan ko ang asawa mo.” Mabilis kong sagot. Bagaman pakiramdam ko ay nabulunan ako sa huling salita. “Ah, sige, kapatid, salamat.” “Sige, matutulog na rin kami ng mga bata rito.” Nang mamatay ang tawag, isang mabigat na katahimikan ang naghari sa kusina.

Hindi na namin ipinagpatuloy ang pagkain. Tiningnan ni Minda ang mesa na nakatitig sa mga basyong plato. “Masama ba akong babae, Arturo?” bigla niyang sabi. Tumulo ang mga luha mula sa kanyang mga mata at mabilis na bumaba sa kanyang mga pisngi. “Masama ba akong babae?” “Kapatid ko iyon. Asawa ko iyon. Ngunit narito ako.”

Lumapit ako sa kanya at naupo sa tabi niya. Gusto kong sabihin sa kanya na itigil na ito. Bumalik na lang tayo sa dati para hindi na tayo mahirapan. Pero hindi ko magawa. Huwag mong sabihin iyan, Minda. Sabi ko sa kanya habang pinupunasan ang kanyang mga luha gamit ang aking kamay. Hindi ka masama.

Naghahanap ka lang ng taong magpapakiramdam sa iyo na mahal ka. At hindi ko mapigilan ang aking sarili na sabihin sa iyo. Natatakot ako, Arturo. Umiiyak si Minda. Paano kung malaman nila? Paano ang aking mga anak? Paano ang aking pamilya sa Pilipinas? Sisirain ang lahat.

Mahigpit ko siyang yakapin. Naramdaman ko ang pag-beat ng kanyang puso nang mabilis. Walang makakaalam tungkol sa akin. Ito ay narito lamang sa Milan. Tayong dalawa lamang. bilangguan. Sa kabila ng takot at konsensya na naramdaman namin, ang mga salitang iyon ang dahilan para mas lumapit kami sa isa’t isa.

Dahil sa takot na mahuli, ang bawat sandali na ginugol namin nang magkasama ay naging mas matindi. Ang bawat halik ay parang huling halik. Ang bawat yakap ay hinaluan ng pagmamadali na parang mawawala ang bukas. Lumipas ang mga linggo. Maingat kami ni Minda. Mas maingat kaysa dati.

Walang anuman si Minda sa silid ko at wala akong anuman sa silid niya pag-uwi namin galing sa trabaho. Upang sakaling may tumawag o bumisita nang bigla, walang magiging problema. Ngunit ang lihim, gaano man maitago, ay laging may paraan para mag-iwan ng bakas. Isang Sabado ng hapon habang wala si Minda at nasa trabaho.

May kumatok sa pinto ng aming apartment. Nagulat ako dahil bihira ang sinumang bumisita. Nang buksan ko ang pinto, nagulat akong makita ang aking kababayang si Helen. Isang Filipino caregiver din. Magandang hapon. Binati ako ni Helen ng may ngiti habang may hawak na plastic bag. May ginawa ako para kainin. Akala ko bibigyan ka ni Minda. Ah, ikaw pala. Tuloy ka. Salamat.

Inalok ko siya nang medyo nanginginig habang bumubukas ang pinto. Pumasok si Helen at lumibot sa aming maliit na sala. Tumayo lang ako sa tabi ng pinto. Medyo kinakabahan. Pumunta si Helen sa mesa para ibaba ang pagkain. Ngunit bago niya maibaba ang plastic, huminto siya. Ang kanyang tingin ay napunta sa sofa sa sala.

Naroon ang aking jacket at sa ibabaw ng aking jacket ay ang mga damit ni Minda na isinuot niya noong nakaraang gabi. Hindi lamang iyon. Sa ilalim ng mesa ay dalawang baso na may alak pa rin sa loob. Tiningnan ako ni Helen. Iba ang ngiti niya. Nagtatanong. Nasaan si Minda? Nasa trabaho pa ba siya? Tanong niya. Oo.

May overnight ship siya kasama ang alaga niya ngayon. Nagsinungaling ako, sinubukang panatilihing pormal ang aking boses. Hmmm. Kaya pala. Sabi ni Helen, “Dapat maganda na may pamilya ka rin dito, di ba?” “Hindi ko alam kung may ibig sabihin ang tono niya o kung ako lang ang nagsasalita.” Hindi ako agad nakasagot.

Ang pawis sa aking noo sa kabila ng malamig na panahon ay nagsimulang pumatak. Tumayo ako sa gitna ng sala habang nakatitig kay Helen. Ang kanyang malamig na tingin at ang makahulugang ngiti sa kanyang mga labi ay nagpadala ng matinding panginginig sa buong katawan ko. Ngunit ang dahilan ay naiiba sa iniisip mo.

Hindi ako natatakot na baka matuklasan ni Helen ang tungkol sa amin ni Minda. Natatakot ako dahil si Helen, ang babaeng nakatayo sa harap ko ngayon, ay may lihim. Lihim na ilang buwan naming binuo bago dumating si Minda dito sa Milan. Salamat sa kakanin. Sabi ko, pinipilit ang aking boses na maging pormal at kaswal habang dahan-dahan akong lumalapit sa mesa.

Wala si Arturo roon. Tugon niya. Binitawan niya ang plastic ng meryenda at dahan-dahang lumibot sa buong apartment. Lumapit siya sa akin at huminto nang napakalapit. Matagal mo na akong hindi pinaparamdam ng kahit ano, ha? Mula nang pumunta rito ang iyong hipag, parang nakalimutan mo na ang daan patungo sa aking apartment. Bigla niyang sabi.

Yumuko ako at nagsalita nang pabulong. Helen, naging abala lang ako sa trabaho ko. Bukod dito, nandito si Minda. Kailangan kong maging maingat. Tumawa si Helen nang mahina. Isang malamig at pamilyar na tawa. Hinawakan niya ang aking kamay. Bago pa man dumating si Minda sa Italy noong nakaraang taon, magkasama na kami ni Helen.

Pareho kaming malungkot, pareho kaming malayo sa pamilya. Nagsimula ang lahat sa mga simpleng inuman kasama ang ibang tao. Hanggang sa mga gabi ng paggawa ng mga kasalanan na paulit-ulit na ginawa. Walang nakakaalam tungkol sa relasyon namin ni Helen. Walang pangako. Walang usapan tungkol sa pag-ibig. Uhaw lamang ito at pagtakas sa lamig ng taglamig.

Ngunit nang dumating si Minda, sinubukan kong lumayo kay Helen. Gusto kong maging maayos ang bahay para kay Minda. Ngunit ang hindi ko inaasahan ay ang pagdating niya ay magdadala lamang sa akin nang mas malalim sa kasalanan. At ngayon si Helen ay nakatayo sa aking sala.

Hindi alam ng aking hipag na ang tanging dahilan kung bakit akala niya ay abala ako ay dahil sa aking bagong partner. “Alam mo, Arturo?” bulong ni Helen habang inilalapit ang kanyang mukha. Naaamoy ko ang kanyang pamilyar, malakas na amoy. Namimiss ko ang mga gabi na pumupunta ka sa akin pagkatapos ng iyong shift. Lalo na ngayon. Malamig.

Tiningnan ko ang pinto ng silid ni Minda. Agad kong hinawakan ang kamay ni Helen upang pigilan siyang magsalita. Helen, huwag kang pumunta rito. Mamaya, baka biglang umuwi si Minda galing sa trabaho. Nagmamakaawa ako sa iyo. Nagbalik siya ng tuso na ngiti. Bakit ka natatakot? Dati wala kang kinatatakutan. Dahil ba nandito siya?

Hindi niya maiintindihan ang mga pangangailangan ng isang tulad mo. Bukod dito, bata pa siya. Wala siyang alam tungkol sa buhay dito sa ibang bansa. Ang aking pakiusap ay hindi nakapagpigil kay Helen. Sa kanyang isipan, ako pa rin ang Arturo na madaling makuha. Hinalikan niya ako nang mabilis.

Tumugon ako nang kaunti dahil ayol kong maghinala siya sakaling sakaling mangyari. Pupunta ako sa aking apartment bukas ng gabi. Ah, bulong ni Helen habang nakatitig sa aking mga mata. Kung hindi ka pumunta, ako ang pupunta rito. Annie. Sige, sige, pupunta ako. Mabilis akong nagsinungaling para lang mapaalis siya.

Nang sa wakas ay lumabas si Helen sa pinto. Yumuko ako. Huminga ako nang malalim. Tumulo ang pawis sa aking mukha sa kabila ng lamig. Hinawakan ko ang aking mukha. Dalawang babae. Dalawang malaking lihim. Si Helen, na dating aking kaibigan at walang ideya kung ano talaga ang nangyayari sa bahay na ito, at si Minda.

Ang babaeng nagtigma sa akin. At nagmahal sa akin nang lubos at walang alam tungkol sa amin ni Helen. Nang sumapit ang alas-7 ng gabi, narinig ko ang susi na umikot sa pinto. Pumasok si Minda, may dala-dalang plastic bag ng mga gulay. Ang laylayan ng kanyang jacket ay basang-basa ng ulan. “Arturo,” tawag niya nang makita niya ako sa kusina.

Hubad niya ang kanyang mga sapatos at agad na lumapit sa akin. Walang pag-aalinlangan, niyakap niya siya tulad ng ginagawa niya gabi-gabi. Pagod na pagod na ako ngayon. Mahina niyang sabi. Tumingin siya sa akin at ngumiti. Ngunit ang aking pagod ay nawawala kapag nakikita kita rito sa bahay.

Naramdaman ko ang malalim na kirot sa aking puso. Dinadaya ko ang aking kapatid na si Joey sa Pilipinas dahil sa aking relasyon kay Minda. At ngayon mayroon pa ring nakatagong nakaraan kay Helen na maaaring sumabog anumang oras at sirain kami ni Minda.

“May problema ba?” tanong ni Minda nang may pag-aalsa habang hinahaplos ang aking pisngi. “Ah, wala?” Nagsinungaling ako. Ngumiti si Minda, isang tapat, tila walang muwang na ngiti. “Dumating si Helen dito kanina. Nakilala ko siya sa kanto papunta sa metro. Binati pa niya ako.”

Tumigil ako. Ano? Ano ang sinabi niya sa iyo? Wala. Sinabi lang niya na nag-iwan siya ng pagkain para sa amin. Tugon ni Minda habang nagpapakulo ng tubig. Tinanong din niya ako kung kumusta ka na. Sabi ko, “Ayos ka lang at inaalagaan mo ako.”

Huminga ako ng maluwag ngunit sandali lamang. Naisip ko ang paraan ng pagtingin sa akin ni Helen kanina bago siya umalis. Hindi nakapagtataka na magsimulang magtaka si Helen nang makita niyang mas lumalapit kami ni Minda o nang mapansin niyang hindi na ako pumupunta sa kanya.

Habang tinitingnan ko si Minda na masayang naghiwa ng mga sibuyas sa kusina, naisip ko ang napakadelikadong laro na aking pinasok. Si Minda ang laman ng aking puso ngayon. Ngunit si Helen ang bomba na maaaring sumabog at sirain ang lahat ng binuo naming dalawa sa ilalim ng parehong bubong dito sa Milan.

Ilang buwan pa ang lumipas? Narito na ako ngayon, Miss Kea. Nakatayo ako sa gitna ng sala habang nakatitig sa dalawang malalaking balikbayan box na nakasalansan sa gilid. Bukas babalik ako sa Pilipinas para sa dalawang linggong bakasyon. Matagal ko nang hindi nakikita ang aking pamilya. Ang aking asawa, ang aking mga anak, at ang aking kapatid na si Joey.

Sa mga taong iyon, matagumpay kong ipinagpatuloy ang isang buhay na puno ng kasalanan nang walang nakakaalam. Walang sinuman dito sa Milan o sa Pilipinas ang may ideya kung ano talaga ang nangyari. Para kay Minda, ako ang kanyang lihim na suporta. Ang lalaking nagpapadama sa kanya ng halaga.

Kapag sarado ang pinto ng aming apartment, ako ang mahal niya. Para kay Helen. Ako pa rin ang lumang Arturo, ang lalaking madalas na naglalaan ng kanyang libreng oras. Ang naglalaan ng oras sa gitna ng lamig ng Italy. At pinapanatili kong maghiwalay ang dalawang mundong ito. Walang bakas, walang bakas, walang pagkakamali.

Naglalaro ako sa dalawang bangka at sa ngayon ay pabor sa akin ang panahon. At pagbalik ko sa Pilipinas, ang aking asawa ang aking legal na kasama. Pagbaba ko sa airport sa Manila, agad akong binati o sinalubong ng mainit na panahon at ng malakas na boses ng aking pamilya.

Nandoon si Joey. Nakangiti nang malaki habang kumakaway sa akin. Siya ang nagmamaneho ng kotse. Kasama niya ang aking asawa na matagal ko nang hindi nakikita, at ang aking mga anak. “Kuya!” sigaw niya. Sa loob ng dalawang linggo sa probinsya, nagpanggap ako na si Miss Ky. Naging mabuting kapatid ako. Naging mabuting asawa ako sa harap ng mga tao.

Nag-inom kami ni Joey sa gabi habang ikinuwento niya sa akin ang kanyang mga plano kapag nakapagpadala na ulit ng pera si Minda. Ang pakiramdam ng konsensya ay pumatay sa akin, Miss K. Ngunit sa parehong oras, nakaramdam ako ng tiyak na uri ng kilig at kapangyarihan. Ang kaalaman na hawak ko ay ang lihim na maaaring sirain ang aming buong pamilya ngunit walang ibang makaramdam nito.

Nang ako ay nasa Pilipinas, tumatawag si Minda sa akin. Pormal ang usapan. Nang nandiyan si Joey, tinatanong niya ako kung kumusta ako. Kuya Arturo, kumusta si Rian? Ayos lang. Ah, sige, Aminda. Mag-ingat ka sa Milan. Sagot ko habang nakatitig kay Joey. Ngunit sa madaling araw, kapag tulog na ang lahat, nagpalitan kami ng mga lihim na mensahe ni Minda sa chat.

Namimiss kita, Arturo. Bumalik ka agad sa Milan. Napakalamig dito kung wala ka, chat niya. At hindi lang siya. Nagpapadala rin si Helen ng mga mensahe. Kailan ka babalik? Kita tayo pagdating mo. Sumimangot ako habang nakatitig sa screen ng aking telepono sa dilim ng silid, dalawang babae sa Milan ang naghihintay sa aking pagbabalik.

At sa halip na matakot, Miss Care, mas lalo akong nakaramdam ng pananabik na bumalik. Pagkaraan ng dalawang linggo, pabalik na ako sa Malpensa airport sa Milan. Ang malamig na simoy ng hangin sa labas ng terminal ay tila gumising sa aking tunay na kalikasan. Tapos na ang dalawang linggo ng pagpapanggap na mabuting tao sa Pilipinas.

Bumalik ako sa aking tunay na laro. Nang pumasok ako sa apartment sa Via Padova, handa na ang hapunan. Ang mainit na sinigang na niluto ni Minda ay napakabango. Mabilis na lumabas si Minda nang makita niya ako. Hindi na siya nag-alinlangan. Tumakbo siya at niyakap ako.

Ilang araw ang lumipas? Biyernes ng hapon. Off si Minda at nagtatrabaho siya hanggang sa madaling araw para sa extra ship niya. Kinuha ko ang aking jacket at iniwan ang apartment. Naglakad ako ng ilang bloke papunta sa isang gusali sa kabilang kalye. Ang apartment ni Helen.

Nang kumatok ako sa pinto, agad itong bumukas. Naroon siya. Nakangiti si Helen habang nakatitig sa akin. Hmmm. Sinabi ko sa iyo, hindi mo rin ako matitiis. Siyempre namiss din kita. Ngumiti ako at sumagot. At doon ko ipinagpatuloy ang aking isa pang buhay.

Habang nakahiga ako sa kama ni Helen at nakatitig sa kisame, naisip ko o naisip ko ang buong sitwasyon ko. Bumalik ako sa Pilipinas. Nag-inom ako kasama ang aking kapatid. Hinalikan ko ang aking asawa doon at pagkatapos ay bumalik ako sa Milan.

Walang nakakaalam. Ang bawat isa sa kanila ay may sariling paniniwala tungkol sa kung sino ako. Ngunit walang nakakita sa buong larawan. Gusto ko ba ito? Siguro ang sagot ko ay. Oo. Nasanay na ako sa buhay na ito kaya nang ako ay maging Ang kasabikan ng aking mga lihim ay bahagi na ng aking sistema.

Miss K, hindi ko alam kung kailan ito magtatapos o kung may mahuhuli man sa akin. Ngunit hangga’t gumagana ang aking kasinungalingan at walang nakakaalam kung nasaan sila, magpapatuloy ako sa paglalaro sa dalawang bangka. Ito ang aking kuwento sa ngayon, Miss K. Ito ang kuwento ng aking buhay. Iyon lamang. Pagmamahal Arturo